Θα κριθούν όλα στο πεδίο των μαχών στην Ουκρανία ή θα υπάρξουν διπλωματικές πρωτοβουλίες για κατάπαυση του πυρός;

Η διπλωματία δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια «πρόστυχη λέξη» σε σχέση με τον πόλεμο στην Ουκρανία υποστήριξε πρόσφατα ο γνωστός αρθρογράφος των Financial Times Gideon Rachman. Με αυτό υπογράμμισε ότι πάντα πρέπει σε μια σύγκρουση να υπάρχουν και δίαυλοι διπλωματικής επικοινωνίες και διαπραγμάτευσης, παρότι ο ίδιος παραμένει υποστηρικτής της ανάγκης να ηττηθεί η Ρωσία στον πόλεμο και κατά προτίμηση να υπάρξει μια άλλη ηγεσία στη Ρωσία αντί του Βλαντίμιρ Πούτιν.

Όμως ανεξαρτήτως του πώς μπορούμε να κρίνουμε τις εκτιμήσεις του Rachman είναι αλήθεια ότι θέτει ένα πραγματικό ζήτημα. Γιατί για πρώτη φορά μετά από καιρό έχουμε μια μείζονα γεωπολιτική σύγκρουση γύρω από την οποία δεν υπάρχει καμία εμφανής διπλωματική δραστηριότητα. Αντιθέτως, αυτό που έχουμε και από τη ρωσική πλευρά και από την πλευρά της Ουκρανίας (και των δυτικών δυνάμεων) είναι μια προσπάθεια το ζήτημα να κριθεί αμιγώς με στρατιωτικά μέσα, μέσα από τον συσχετισμό δύναμης που θα διαμορφωθεί στο ίδιο το πεδίο των μαχών.

Η αποτυχία να αποτραπεί ο πόλεμος

Ούτως ή άλλως, αυτό είχε φανεί και πριν να ξεσπάσει ο πόλεμος, όταν δεν υπήρξε πραγματικά κάποια προσπάθεια να αποτραπεί η πολεμική επιχείρηση της Ρωσίας. Συνήθως αυτό αποδίδεται στο γεγονός ότι η απόφαση της Ρωσίας να προχωρήσει στην «ειδική στρατιωτική επιχείρηση» ήταν προειλημμένη, στη βάση της εκτίμησης ότι ούτως ή άλλως η κυβέρνηση Ζελένσκι θα επιχειρούσε με δυτική υποστήριξη να ανακαταλάβει το Ντονμπάς και την Κριμαία. Όμως, την ίδια στιγμή δεν υπήρξε π.χ. κάποια προσπάθεια να υπάρξει πρόοδος ως προς την εφαρμογή των συμφωνιών του Μινσκ ή σαφέστερες εγγυήσεις για το ζήτημα της μη συμμετοχής της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ.

Υπονομεύτηκε η δυνατότητα έγκαιρης συμφωνίας;

Η δεύτερη στιγμή αφορούσε τις διαπραγματεύσεις που έγιναν στην Κωνσταντινούπολη στο τέλος του Μαρτίου. Και εκεί φάνηκε ότι υπήρχαν κάποιες δυνατότητες για έγκαιρο τερματισμό των επιχειρήσεων και κάποιου είδους διπλωματική επίλυση. Και εκεί αυτές δεν προχώρησαν. Πιθανώς αυτό να είχε να κάνει με την εκτίμηση της κυβέρνησης Ζελένσκι ότι θα αποτελούσε απαράδεκτη υποχώρηση που…