Το επίμαχο makeover έχει θύματα ή… ωφελούμενους. Ανάλογα ποιον θα ρωτήσεις

Όταν άνοιγε το 1969 το Πολιτιστικό Κέντρο Ατατούρκ (AKM), αρχικά γνωστό ως Παλάτι του Πολιτισμού, όλοι μιλούσαν γι’ αυτό.

Στην άκρη της πλατείας Ταξίμ, στην καρδιά του κέντρου διασκέδασης της Κωνσταντινούπολης, το κτήριο θεωρήθηκε ναός του μοντερνισμού και του ανθρώπου του οποίου πήρε το όνομα: του Κεμάλ Ατατούρκ.

Διαβάστε επίσης: Οι 243 νύχτες αϋπνίας του Ερντογάν – Ο μεγάλος φόβος και ο κίνδυνος εμφυλίου

Όμως, στα τέλη της δεκαετίας του ’70, ένα μέρος του AKM κάηκε. Μετά από παραμέληση ετών, το κτήριο κατεδαφίστηκε με διαταγή του Ταγίπ Ερντογάν. Πολλοί φοβήθηκαν τα χειρότερα όταν ο Τούρκος πρόεδρος δεσμεύθηκε να χτίσει στη θέση του μια «μπαρόκ» όπερα.

Κάπως έτσι λοιπόν αναστέναξαν με ανακούφιση όταν άνοιξε πέρυσι το νέο κέντρο, κόστους 200 εκατομμυρίων δολαρίων. Εξωτερικά, το κτήριο μοιάζει λιγότερο με φόρο τιμής στον προκάτοχό του και περισσότερο μ’ ένα υπερμεγέθες αντίγραφο (σχεδιάστηκε από τον γιο του αρχιτέκτονα που δημιούργησε το προηγούμενο κτήριο). Αυτό που το κάνει να ξεχωρίζει είναι μια αίθουσα όπερας 2.000 θέσεων που στεγάζεται μέσα σε μια τεράστια σφαίρα στο αίθριο· το εξωτερικό της περίβλημα, καλυμμένο με χιλιάδες πορφυρά κεραμικά πλακίδια, λάμπει σαν τον ήλιο που δύει πάνω από την Ταξίμ. Ο χώρος που την περιβάλλει περιλαμβάνει ένα θέατρο, μια γκαλερί, ένα σινεμά και έναν μεγάλο αριθμό από καφετέριες.

Η σύγχρονη Τουρκία, το κράτος που έσωσε ο Ατατούρκ από τα ερείπια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, γιορτάζει το 2023 τα 100 της χρόνια. Όπως επισημαίνει ο Economist, προκειμένου να προετοιμάσει το σκηνικό για τους εορτασμούς, ο Ερντογάν έχει προσφέρει ένα makeover στη μεγαλύτερη πόλη της χώρας, την αρχαία πατρίδα των Οθωμανών (και των Βυζαντινών πιο πριν). Κι όμως, η μεταμόρφωση που δημιούργησε έχει να κάνει λιγότερο μ’ έναν φόρο τιμής στην κληρονομιά της Κωνσταντινούπολης ή του Ατατούρκ και περισσότερο με μια εδραίωση της δικής του.

Ο Ερντογάν θεωρεί τον εαυτό του ιδρυτή μιας «Νέας Τουρκίας», μιας πιο σίγουρης, πιο ανεξάρτητης και πιο θρησκευόμενης ενσάρκωσης της χώρας την οποία εξελέγη για να κυβερνήσει πριν από δύο δεκαετίες. Ο όρος «Νέα Τουρκία» σημαίνει την αποκατάσταση της χώρας στη θέση…